Birçok kişi bilmez ama Türkiye Cumhuriyeti’nin temelleri atılmadan önce, Doğu Anadolu’nun bağrında kendi bayrağı, kendi meclisi ve kendi ordusu olan bağımsız bir devlet yükselmişti: Oltu Şura Hükümeti. Mondros Mütarekesi sonrası sahipsiz bırakılmak istenen bu toprakların, “Kendi kaderimizi kendimiz tayin ederiz” diyerek dünyaya meydan okuduğu o destansı dönemi keşfedin.
Oltu Şura Hükümeti Nedir? Neden Kuruldu?
- Dünya Savaşı sonrası Rusların çekilmesi ve Osmanlı’nın Mondros’u imzalamasıyla Oltu, Ermeni çetelerinin tehdidi altına girmişti. İstanbul Hükümeti’nin eli kolu bağlıyken, Oltu halkı kendi başının çaresine bakmaya karar verdi. 25 Mart 1919‘da kurulan bu hükümet, bölgeyi savunmak amacıyla teşkilatlanan bağımsız bir Türk devletidir.
Hükümetin Kuruluşu ve İlk Meclis
Oltu’nun ileri gelenleri, din adamları ve eşrafı bir araya gelerek bir meclis kurdular.
- Hükümet Merkezi: Oltu Kalesi ve çevresindeki binalar yönetim merkezi olarak kullanıldı.
- Yusuf Ziya Bey: Hükümetin ilk başkanı olarak seçildi.
- Kendi Yasaları: Bu hükümet, sadece askeri değil, adli ve idari kararlar da alarak bölgedeki asayişi sağladı.
Oltu Şura Hükümeti Bayrağı ve Sınırları
Hükümetin kendine has bir bayrağı vardı: Ay ve yıldızlı, zemin rengi sarı ve yeşil olan bir bayrak. Sınırları ise sadece Oltu ile sınırlı kalmamış; Bardız, Olur, Şenkaya ve Tortum’un bir kısmını kapsayan geniş bir direniş hattı oluşturmuştur.
Türkiye Cumhuriyeti’ne Katılım Süreci
Oltu Şura Hükümeti, hiçbir zaman ana vatandan ayrı kalma hayali kurmadı. Aksine, Ankara’daki Büyük Millet Meclisi açıldığında, Oltu delegeleri Ankara’ya gönderildi. 17 Mayıs 1920 tarihinde Oltu, resmen Türkiye Büyük Millet Meclisi hükümetine bağlanarak, Türkiye Cumhuriyeti’ne katılan ilk toprak parçası olma şerefine erişti.
