Oltu, binlerce yıllık tarihi boyunca pek çok medeniyete ev sahipliği yapmış, her dönemde stratejik önemini korumuş bir Türk yurdudur. Tarihsel süreç içerisinde, özellikle arşiv kayıtlarında ve eski belgelerde köylerimizin farklı dillerden miras kalmış eski isimlerine rastlanmaktadır. Ancak Oltu.net olarak biz, bu isimlerin kullanımına karşı net bir duruş sergiliyoruz.
Neden Eski İsimleri Kullanmıyoruz?
- Milli Kimlik ve Egemenlik: Bir yerin ismi, o toprağın kimliğidir. 1959 yılında 7267 sayılı kanunla yapılan isim değişiklikleri, sadece birer kelime oyunu değil; bu toprakların öz be öz Türk yurdu olduğunun tescilidir.
- Kültürel Yozlaşmanın Önüne Geçmek: Yabancı kökenli isimlerin günlük dilde yaşatılması, zamanla kültürel bir karmaşaya neden olmaktadır. Biz, gelecek nesillerin köylerini “Ayyıldız” olarak tanımasını, “Petkir” gibi yabancı ifadelerin ise sadece tarih kitaplarında birer “dipnot” olarak kalmasını istiyoruz.
- Hukuki ve Resmi Geçerlilik: Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin resmi kayıtlarında yer almayan isimleri kullanmak, resmi işlemlerde ve adres tariflerinde karışıklığa yol açmaktadır.
Oltu Mahalleleri: Eski ve Yeni İsimler Tablosu
Aşağıdaki tablo, köylerimizin 1959 yılındaki büyük isim devrimiyle kazandığı yeni kimlikleri ve terk edilen eski isimlerini göstermektedir. Bu tabloyu, eski isimleri yaşatmak için değil; aramalarda karşınıza çıkan yabancı isimlerin aslında hangi Türk köyüne ait olduğunu anlamanız için sunuyoruz.
Göz Atın
(Tablo sayfaya sığmıyor ise, altta bulunan kaydırma bölümü ile istediğiniz alana gidebilirsiniz).
| No | Yeni Adı | Statü | Eski Ad(lar) | Kayıtlarda Görüldüğü Yıl(lar) | Resmî Değişim Yılı | Köken Dili | Not | Resmî Kaynak | Detay |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Alatarla | Tam değişim | Havaği / Huvahi / Hovak | 15. yy; 1595; 1694-1732 | – | Gürcüce | Daha geç Osmanlı kaydında Hovak/Huvak biçimi görülür. | Bağlantı | Detay |
| 2 | Arıtaş | Tam değişim | İsasor / İsasori / İzatsor | 1574; 1889; 1914 | – | Gürcüce / Ermenice etkili | Kaynaklarda Gürcüce biçim geçer; etimoloji için Ermenice açıklama da önerilir. | Bağlantı | Detay |
| 3 | Aslanpaşa | Merkez mahalle | – | – | – | — | İlçe merkez mahallesidir; köy temelli eski ad eşleştirmesi tespit edilmedi. | Bağlantı | Detay |
| 4 | Aşağı Çamlı | Tam değişim | Aşağı Terpenk / Terpenk / Terpeneki | 1574; 1595; 1889; 1928 | – | Gürcüce | Bazı derlemelerde Ermenice etimoloji önerisi de vardır. | Bağlantı | Detay |
| 5 | Aşağı Kumlu | Tam değişim | Aşağı Simirdon / Simurdon / Simurdoni | 1574; 1595; 1889; 1928 | – | Gürcüce | Aşağı ve Yukarı Kumlu için ortak eski ad katmanı bulunur. | Bağlantı | Detay |
| 6 | Ayvalı | Tam değişim | Hosor / Xosor | 1886; 1928 | – | Belirsiz | Listelerde Ermenice etimoloji önerisi vardır; ayrıntılı sayfa kökeni açıkça bağlamaz. | Bağlantı | Detay |
| 7 | Ayyıldız | Tam değişim | Petkiri / Pitkiri / Paydgerd | 1694-1732; 1902; 1928 | – | Gürcüce / Ermenice varyantlı | Gürcüce ve Ermenice varyantlar birlikte kayıtlıdır. | Bağlantı | Detay |
| 8 | Bahçecik | Yazım / aynı | Bahçecik | 1889 | – | Türkçe | Ad büyük ölçüde korunmuştur. | Bağlantı | Detay |
| 9 | Bahçelikışla | Yazım / aynı | Bağçelikışla; daha eski kayıtta Kubad Örük | 1599; 1928 | – | Türkçe | Yakın dönem kaydında ad korunur; daha eski kayıtlarda farklı bir yerleşim adı da görünür. | Bağlantı | Detay |
| 10 | Ballıca | Tam değişim | Kotzahura / Kozahor | 1835; 1928 | – | Gürcüce | Kozahor Türkçe kaynaklardaki biçimdir. | Bağlantı | Detay |
| 11 | Başaklı | Tam değişim | Keğik / Geğik | 1835; 1928 | – | Ermenice | Kaynakta tipik Ermenice yer adı olarak açıklanır. | Bağlantı | Detay |
| 12 | Başbağlar | Tam değişim | Midator / Milator / Milasor | 1835; 1928; 1935 | – | Belirsiz / muhtemelen Ermenice | Listelerde Ermenice açıklama önerisi vardır; ayrıntılı sayfa varyantları verir. | Bağlantı | Detay |
| 13 | Cumhuriyet | Merkez mahalle | – | – | – | — | İlçe merkez mahallesidir; köy temelli eski ad eşleştirmesi tespit edilmedi. | Bağlantı | Detay |
| 14 | Çamlıbel | Tam değişim | Ardos / Aridos; bazı listelerde Avdos / Avdost | 1694-1732; 1835; 1889; 1928 | – | Belirsiz | Kaynaklar arasında eski ad varyantı konusunda farklılık var. | Bağlantı | Detay |
| 15 | Çanakpınar | Tam değişim | Kalakiskari / Kalakiskar / Kelger / Kilğir | 1595; 1694-1732; 1886; 1914 | – | Gürcüce | Kalakiskari Gürcücede ‘şehir kapısı’ anlamına gelir. | Bağlantı | Detay |
| 16 | Çatak | Yazım / aynı | Çatak | 1928 | – | Türkçe | Yerleşimin bilinen en eski adı da Çatak olarak verilir. | Bağlantı | Detay |
| 17 | Çatalsöğüt | Tam değişim | Sorik / Tsorig | 1928 | – | Belirsiz | Kaynakta Ermenice ‘Tsorig’ ve yerel ‘Şorik’ açıklamaları birlikte anılır. | Bağlantı | Detay |
| 18 | Çayüstü | Tam değişim | Urut | 1829; 1928 | – | Ermenice | Kaynakta Ermenicede ‘söğütlü’ anlamı verilir. | Bağlantı | Detay |
| 19 | Çengelli | Tam değişim | Ardos / Havdos / Avdos / Avdost | 1595; 1835; 1886; 1914; 1928 | – | Belirsiz | Ayrıntılı sayfada Ardos/Havdos; listelerde Avdos/Havdos varyantları geçer. | Bağlantı | Detay |
| 20 | Dağdibi | Tam değişim | Avçala / Havcala | 1574; 1835; 1928 | 1959.0 | Gürcüce | Avçala Gürcüce yer adıdır; Türkçe kaynaklarda Havcala biçimi geçer. | Bağlantı | Detay |
| 21 | Damarlıtaş | Tam değişim | Konpur / Kompur / Kombor | 1835; 1928 | 1959.0 | Muhtemelen Ermenice | Listede Ermenice ‘kompor’ açıklaması vardır; ayrıntılı sayfa exact 1959 değişimini verir. | Bağlantı | Detay |
| 22 | Demirtaş | Tam değişim | Hanagi / Hanaga | 1574; 1835; 1928 | – | Gürcüce | Derleme listelerinde Xanege varyantı da geçer; ayrıntılı sayfa Hanagi/Hanaga verir. | Bağlantı | Detay |
| 23 | Derebaşı | Tam değişim | Ureki / Urek / Örük / Erük | 1595; 1889; 1916 | – | Gürcüce | Ureki Gürcücede ‘balta girmemiş orman’ anlamıyla açıklanır. | Bağlantı | Detay |
| 24 | Dokuzdeğirmen | Tam değişim | Canik | 1928 | – | Türkçe | Eski ad da Türkçedir. | Bağlantı | Detay |
| 25 | Duralar | Tam değişim | Sudkansi / Südkanis / Sütkâns | 1694-1732; 1914; 1940 | 1959.0 | Gürcüce | Ayrıntılı sayfa 1959 değişimini açık verir. | Bağlantı | Detay |
| 26 | Elmadüzü | Tam değişim | Kineposi / Kinepos / Kinapos / Kinebos | 1595; 1907; 1928 | – | Gürcüce | Kineposi Gürcüceden Türkçe kayıtlara Kinapos/Kinebos olarak geçmiştir. | Bağlantı | Detay |
| 27 | Erdoğmuş | Tam değişim | Pertasori / Pertasor / Pestasor | 1835; 1914 | – | Gürcüce + Ermenice unsur | ‘Perta’ Gürcüce, ‘sori’ için Ermenice ‘dzor’ bağlantısı önerilir. | Bağlantı | Detay |
| 28 | Esenyamaç | Tam değişim | Kotik / Kotiki / İnci Kotik / İncikotik | 1835; 1914; 1928; 1946 | – | Belirsiz | Köken dili kaynakta açık bağlanmıyor; ad katmanı çok varyantlı. | Bağlantı | Detay |
| 29 | Gökçedere | Tam değişim | Şehsor / Şıhsor / Sıxsor / Sehdzor | 1835; 1886; 1928 | 1959.0 | Ermenice | Kaynakta Ermenice yer adı ve anlamı açıklanır. | Bağlantı | Detay |
| 30 | Günlüce | Tam değişim | Ezinsor / İzinsor / Yeznatsor | 1835; 1889; 1928 | – | Ermenice kabulü yaygın | Derleme listelerde Ermenice ‘sığırdere’ açıklaması verilir. | Bağlantı | Detay |
| 31 | Güryaprak | Tam değişim | Parakesi / Parakes / Perakes / Pirekis | 1595; 1916 | – | Gürcüce | Ayrıntılı sayfa Parakesi biçimini verir. | Bağlantı | Detay |
| 32 | Güzelsu | Tam değişim | Sihçeki / Sihçek / Siheçek | 1574; 1889; 1928 | – | Gürcüce | Sihçeki adı Gürcüce açıklanır. | Bağlantı | Detay |
| 33 | Halitpaşa | Merkez mahalle | – | – | – | — | İlçe merkez mahallesidir; köy temelli eski ad eşleştirmesi tespit edilmedi. | Bağlantı | Detay |
| 34 | İğdeli | Yazım / aynı | İğdeli | 1914 | – | Türkçe | Ad korunmuştur. | Bağlantı | Detay |
| 35 | İnanmış | Tam değişim | Sviri; listelerde İslam Kotik varyantı da geçer | 1835; 1928 | – | Gürcüce | Ayrıntılı sayfa Sviri’yi, derleme tablo ise İslam Kotik varyantını verir. | Bağlantı | Detay |
| 36 | İnciköy | Yazım / aynı | İnci | 1902 | – | Türkçe | Biçimsel genişleme ile bugünkü adını almış görünüyor. | Bağlantı | Detay |
| 37 | İpekçayır | Yazım / aynı | İpekçayır / İpekçayırı | 1928 | – | Türkçe | Mahallenin eski adı 1928 kayıtlarında da bugünkü biçimdedir. | Bağlantı | Detay |
| 38 | İriağaç | Tam değişim | Parnaki / Pernek / Bernak | 1665; 1928 | – | Gürcüce | Parnaki Gürcüceden Pernek biçimine geçmiş; daha sonra İriağaç adını almış. | Bağlantı | Detay |
| 39 | Karabekir | Merkez mahalle | – | – | – | — | İlçe merkez mahallesidir; köy temelli eski ad eşleştirmesi tespit edilmedi. | Bağlantı | Detay |
| 40 | Kaleboğazı | Yazım / aynı | Kaleboğazı | 1913; 1928 | – | Türkçe | Ad korunmuştur. | Bağlantı | Detay |
| 41 | Karataş | Tam değişim | İsrail Kışlası | 1913 | – | Türkçe | Vikipedi listesinde ‘-‘ görünür; mahalle sayfası 1913 kaydında İsrail Kışlası der. | Bağlantı | Detay |
| 42 | Kayaaltı | Tam değişim | Andzavi / Anzav | 1574; 1928 | – | Gürcüce | Türkçe kayıtlarda Anzav, Gürcüce kaynaklarda Andzavi geçer. | Bağlantı | Detay |
| 43 | Kemerkaya | Tam değişim | Pakihi / Pakih / Pakeh / Pakik | 1835; 1928; 1940 | 1959.0 | Gürcüce | Ayrıntılı sayfa 1959 değişimini açık verir. | Bağlantı | Detay |
| 44 | Konukseven | Tam değişim | Dağiri / Dagir / Tağgir | 1835; 1886; 1928 | – | Gürcüce | Ayrıntılı sayfa Gürcüce Dağiri biçimini verir. | Bağlantı | Detay |
| 45 | Küçükorcuk | Tam değişim | Orcohi; daha sonra Aşağıorucuk | 1958; daha eski Orucuk kayıtları | 1958.0 | Gürcüce | Küçükorcuk, Orucuk’tan 22 Ağustos 1958’de ayrılmıştır. | Bağlantı | Detay |
| 46 | Nüğürcük | Yazım / aynı | Nugucuk / Nugucik | 1835; 1928 | – | Türkçe | Eski ad yazım varyantı niteliğindedir. | Bağlantı | Detay |
| 47 | Obayayla | Tam değişim | Tecerek / Tacereki / Tecereki | 1835; 1889; 1928 | – | Gürcüce | Ayrıntılı sayfa Gürcüce biçimleri verir. | Bağlantı | Detay |
| 48 | Orucuk | Tam değişim | Orcohi / Orcok / Orcuk | 1595; 1876; 1914; 1928 | – | Gürcüce | Orcohi adı Gürcüce açıklanır. | Bağlantı | Detay |
| 49 | Özdere | Tam değişim | Şamhi / Şamxi | 1574; 1835; 1928 | – | Gürcüce | Ayrıntılı sayfa Şamhi adını Gürcüce verir. | Bağlantı | Detay |
| 50 | Sağlıcak | Tam değişim | Kantek | 1928; 1940 | – | Muhtemelen Ermenice | Derleme listede Ermenice açıklama vardır; ayrıntılı sayfada doğrudan dil belirtilmez. | Bağlantı | Detay |
| 51 | Sarısaz | Tam değişim | Zardanisi / Zardenes / Zerdenis | 1694-1732; 1835; 1889; 1928 | – | Gürcüce | Ayrıntılı sayfa Zardanisi biçimini verir. | Bağlantı | Detay |
| 52 | Subatık | Tam değişim | Cucurinisi / Cucurus / Cucuris / Çurçurıs / Cırcır / Cercer | 1574; 1876; 1886; 1928 | – | Belirsiz | Eski ad katmanı çok varyantlıdır; köken dili bu kaynaklarda netleşmez. | Bağlantı | Detay |
| 53 | Süleymanlı | Yazım / aynı | Süleymanlı | 1928 | – | Türkçe | Eski ad 1928 kaydında da bugünkü adla geçer. | Bağlantı | Detay |
| 54 | Sülünkaya | Tam değişim | Koçahevi / Koçahev / Keçek / Keçik | 1694-1732; 1889; 1928 | – | Gürcüce | Koçahevi Gürcüce açıklanır; geç dönemde Keçek/Keçik biçimine dönüşmüştür. | Bağlantı | Detay |
| 55 | Şehitler | Merkez mahalle | – | – | – | — | İlçe merkez mahallesidir; köy temelli eski ad eşleştirmesi tespit edilmedi. | Bağlantı | Detay |
| 56 | Şendurak | Tam değişim | Tamrut / Tamrot | 1928; 1933; 1968 | 1959.0 | Muhtemelen Ermenice | 1959 değişimi ayrıntılı sayfada açık belirtilir. | Bağlantı | Detay |
| 57 | Tekeli | Tam değişim | Düzkom / Düz Kom | 1886; 1928 | – | Türkçe + yerel unsur | ‘Kom/gom’ unsurunun eski yerleşim terimi olduğu not edilir. | Bağlantı | Detay |
| 58 | Toklu | Tam değişim | Toklukom / Tokli Kom / Tohli-Kom | 1886; 1928 | – | Türkçe + yerel unsur | ‘Kom/gom’ unsurunun eski yerleşim terimi olduğu not edilir. | Bağlantı | Detay |
| 59 | Topkaynak | Tam değişim | Bocukli / Bocuklu / Böcüklü | 1835; 1914; 1928 | – | Türkçe | Ayrıntılı sayfa ‘Bocukli’ okunuşunun daha doğru olduğunu vurgular. | Bağlantı | Detay |
| 60 | Toprakkale | Yazım / aynı | Toprak / Toprak Kala | 1692-1734; 1835; 1928 | – | Türkçe | Bugünkü ad, eski adın genişlemiş biçimi sayılabilir. | Bağlantı | Detay |
| 61 | Tutlu | Tam değişim | Lesbek / Lespek / Lisbek / Lesbeki | 1835; 1886; 1914 | – | Gürcüce | Ayrıntılı sayfa Gürcüce Lesbeki biçimini verir. | Bağlantı | Detay |
| 62 | Tutmaç | Tam değişim | Tutğuc / Tutmuc / Tuğaç / Tutmaş / Tumaç | 1835; 1928 | – | Belirsiz / karma | Derleme listelerde Ermenice-Türkçe karma açıklaması vardır; ayrıntılı sayfa yalnız varyantları verir. | Bağlantı | Detay |
| 63 | Tuzla | Tam değişim | Şuğuti / Şuğut / Tuzla Kışlası | 1914; 1928; 1940 | 1959.0 | Gürcüce | Ayrıntılı sayfa 1959’da Tuzla adına dönüştürüldüğünü belirtir. | Bağlantı | Detay |
| 64 | Ünlükaya | Tam değişim | Narumaki / Narimani / Narman Kalesi / Mamrevân / Namravan | 1004; 1567; 1876; 1889; 1928 | – | Karma (Ermenice + Gürcüce + Türkçe katmanlar) | Bu yerleşimde çok katmanlı tarihî ad dizisi vardır. | Bağlantı | Detay |
| 65 | Vişneli | Tam değişim | Sirdasori / Sirdasor | 1574; 1835; 1889; 1928 | – | Gürcüce | Ayrıntılı sayfa Gürcüce biçim verir. | Bağlantı | Detay |
| 66 | Yasinhaşimoğlu | Merkez mahalle | – | – | – | — | İlçe merkez mahallesidir; köy temelli eski ad eşleştirmesi tespit edilmedi. | Bağlantı | Detay |
| 67 | Yarbaşı | Tam değişim | Sananesi / Senanis / Sinanis / Sınansi | 1914; 1928; 1940 | 1959.0 | Gürcüce | Ayrıntılı sayfa 1959 değişimini açık verir. | Bağlantı | Detay |
| 68 | Yaylaçayır | Tam değişim | Çarzobi / Carzev / Çarzov | 1835; 1886; 1928 | – | Belirsiz | Derleme listelerde Ermenice; ayrıntılı sayfada Gürcüce biçim de görülebilir. | Bağlantı | Detay |
| 69 | Yolboyu | Tam değişim | Dolga / Dolgah / Dölgâh | 1886; 1914; 1928 | – | Gürcüce | Ayrıntılı sayfada Gürcüce Dolga biçimi verilir. | Bağlantı | Detay |
| 70 | Yukarı Çamlı | Tam değişim | Yukarı Terpenk / Terpenk / Terpeneki | 1574; 1595; 1928 | – | Gürcüce | Terpeneki ortak köy ad katmanıdır. | Bağlantı | Detay |
| 71 | Yukarı Kumlu | Tam değişim | Yukarı Simirdon / Simurdon / Simurdoni / Samurdin Kışlası | 1574; 1595; 1889; 1928 | – | Gürcüce | Aşağı Kumlu ile ortak tarihî ad katmanı bulunur. | Bağlantı | Detay |
| 72 | Yusuf Ziyabey | Merkez mahalle | – | – | – | — | İlçe merkez mahallesidir; köy temelli eski ad eşleştirmesi tespit edilmedi. | Bağlantı | Detay |
Bir Çağrı: Dilimize ve Toprağımıza Sahip Çıkalım
Google ve diğer arama motorlarında hala eski isimlerin yoğun olarak aratıldığını biliyoruz. Biz bu içerikle, o aramayı yapan hemşehrilerimize şu mesajı veriyoruz: Aradığınız yer bir yabancı isim değil, öz be öz bir Türk mahallesidir. Lütfen günlük konuşmalarınızda, sosyal medya paylaşımlarınızda ve adres tariflerinizde köylerimizin şanlı Türkçemize uygun yeni isimlerini kullanalım. Eski isimler sadece tarihçilerin ve arşivcilerin araştırma konusu olarak kalmalıdır.
İsimlerde hata olduğunu düşünüyorsanız, lütfen yorum yaparak düzeltmemize yardımcı olunuz.
